MKLaw tư vấn: Tội sử dụng và tàng trữ trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự mới nhất

Pháp luật hình sự Việt Nam ngày càng siết chặt các quy định nhằm đẩy lùi tệ nạn ma túy. Đặc biệt, việc bổ sung tội danh mới về hành vi sử dụng chất ma túy đã đặt ra yêu cầu cao về sự hiểu biết pháp luật đối với người dân. Với kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực hình sự, MKLaw xin hệ thống hóa các mức phạt về tội danh này như sau:

1. Tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a Bộ luật Hình sự)

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (bổ sung 2025), hành vi sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc các trường hợp đặc biệt sau:

1.1 Khung hình phạt từ 02 năm đến 03 năm tù: Áp dụng đối với người sử dụng trái phép chất ma túy khi đang trong các giai đoạn:

Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

1.2 Khung hình phạt từ 03 năm đến 05 năm tù: Áp dụng đối với các trường hợp tái phạm về tội này.

2. Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249 Bộ luật Hình sự)

Hành vi tàng trữ ma túy không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển hay sản xuất bị xử phạt dựa trên khối lượng và tính chất vi phạm:

* Người nào tàng trữ trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm:

Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc một trong các tội quy định tại các điều 248, 250, 251, 252 và 256a Bộ luật Hình sự, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 gam đến dưới 500 gam;
Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 0,1 gam đến dưới 05 gam;
Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam;
Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 05 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;
Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 01 gam đến dưới 20 gam;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 10 mililít đến dưới 100 mililít;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm b đến điểm h khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2025).

* Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

Có tổ chức;
Phạm tội 02 lần trở lên;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
Sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội;
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;
Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;
Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam;
Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kilôgam;
Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 250 mililít;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm e đến điểm m khoản 2 Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2025);
Tái phạm nguy hiểm.

* Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:

Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;
Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;
Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 25 kilôgam đến dưới 75 kilôgam;
Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 kilôgam đến dưới 600 kilôgam;
Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 150 kilôgam;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 250 mililít đến dưới 750 mililít;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản 3 Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2025).

* Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng 05 kilôgam trở lên;
Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, Ketamine, Fentanyl, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng 100 gam trở lên;
Lá cây côca; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng 75 kilôgam trở lên;
Quả thuốc phiện khô có khối lượng 600 kilôgam trở lên;
Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 150 kilôgam trở lên;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng 300 gam trở lên;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích 750 mililít trở lên;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản 4 Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2025).

* Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Xem thêm bài viết: Khung hình phạt về tội mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 251 Bộ luật Hình sự