Trong thực tiễn, nhiều vụ việc hòa giải ở cơ sở cần sự tham gia của những người có uy tín, kiến thức pháp lý hoặc kinh nghiệm xã hội để hỗ trợ hòa giải viên. Luật Hòa giải ở cơ sở 2026, số 16/2026/QH16 đã xác lập đầy đủ hơn địa vị pháp lý, quyền và nghĩa vụ của người được mời tham gia hòa giải, trong đó có quyền hưởng thù lao.
1. Ai có thể được mời tham gia hòa giải?
Theo khoản 1 Điều 19 Luật Hòa giải ở cơ sở 2026, người được mời có thể là:
- Già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo, người có uy tín trong cộng đồng.
- Người biết rõ vụ việc, có trình độ pháp lý, kiến thức chuyên môn hoặc kinh nghiệm xã hội.
- Đại diện cơ quan, tổ chức có liên quan.
2. Hình thức tham gia
Khoản 2 Điều 19 quy định hai hình thức tham gia. Người được mời có thể tham gia :
- Tư vấn, hỗ trợ kiến thức, kỹ năng hòa giải cho hòa giải viên.
- Trực tiếp tham gia hòa giải vụ việc cùng hòa giải viên (chỉ khi có sự đồng ý hoặc thống nhất của các bên. Người được mời không thay thế tư cách chủ trì của hòa giải viên, theo điểm b khoản 3 Điều 19).
3. Quyền lợi khi trực tiếp tham gia hòa giải
Theo khoản 2 Điều 20 Luật Hòa giải ở cơ sở 2026, người trực tiếp tham gia hòa giải có quyền:
- Được hưởng thù lao theo vụ, việc khi thực hiện hòa giải;
- Được hỗ trợ, tạo điều kiện để khắc phục hậu quả nếu gặp tai nạn hoặc rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng trong khi thực hiện hoạt động hòa giải.
- Ngoài ra, người này còn có quyền đề nghị cung cấp thông tin, tài liệu; tham gia thảo luận giải pháp và nội dung hòa giải; được hỗ trợ tài liệu, phổ biến pháp luật.
4. So sánh với quy định cũ
Luật Hòa giải ở cơ sở 2013 chỉ cho phép mời người có uy tín hoặc kiến thức tham gia, nhưng không phân biệt hình thức tư vấn và trực tiếp hòa giải.
Luật cũ không quy định chế độ thù lao cho người được mời.
Luật mới năm 2026 đã xác lập rõ ràng hơn địa vị pháp lý, quyền và nghĩa vụ, đồng thời bổ sung chế độ thù lao và hỗ trợ rủi ro.
Luật sư khuyến nghị:
Các bên nên cân nhắc mời người có uy tín hoặc chuyên môn để tăng hiệu quả hòa giải.
Người được mời cần nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, đặc biệt là quyền hưởng thù lao và hỗ trợ rủi ro.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang cần tư vấn về hòa giải ở cơ sở, hãy liên hệ với MKLaw để được hỗ trợ chi tiết.
MKLaw – Luật sư đi trước tài phiệt theo sau
- Trụ sở: 177 Trưng Nữ Vương, P. Hoà Cường, Tp. Đà Nẵng
- Hotline: 0773 11 22 33
