(Bài viết dưới đây do Luật sư Trần Thị Minh Phương – Hãng luật MKLaw biên soạn, đã được đăng tải trên Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam nhân dịp Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10).
Có những nghề mà sự trưởng thành được đo bằng thời gian, nhưng với nghề luật sư, đôi khi chỉ một vụ việc, một thân chủ hay một phiên tòa cũng đủ khiến người hành nghề nhìn lại trách nhiệm của mình. Ba năm chưa phải là một hành trình dài, nhưng đủ để tôi hiểu rằng trở thành luật sư và sống xứng đáng với nghề luật sư là hai câu chuyện không hoàn toàn giống nhau.
Ngày đầu chính thức bước chân vào nghề, tôi cũng như nhiều người trẻ khác, mang theo niềm háo hức và không ít kỳ vọng. Khi ấy, nghề luật sư trong suy nghĩ của tôi gắn với hình ảnh một người am hiểu pháp luật, có khả năng lập luận sắc bén, tự tin trước Hội đồng xét xử và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thân chủ.
Tôi từng nghĩ rằng, sự trưởng thành của một luật sư được thể hiện qua những hồ sơ phức tạp đã giải quyết, những phiên tòa đã tham gia hay khả năng tìm ra một lập luận pháp lý đủ sức thuyết phục. Nhưng sau ba năm hành nghề, tôi nhận ra rằng, những điều ấy tuy quan trọng nhưng chưa phải là tất cả.
Bởi phía sau mỗi tập hồ sơ không đơn thuần là những tài liệu, chứng cứ hay các điều khoản pháp luật. Đó có thể là tài sản tích góp cả đời của một gia đình, một doanh nghiệp đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ, một người đang đối diện với trách nhiệm hình sự hoặc một thân chủ đã đi qua nhiều cánh cửa mà vẫn chưa tìm được câu trả lời cho vấn đề của mình.
Và khi họ tìm đến luật sư, điều họ gửi gắm không chỉ là một yêu cầu pháp lý, mà còn là niềm tin.
Từ kiến thức pháp luật đến trách nhiệm với con người
Ba năm làm nghề giúp tôi hiểu rõ hơn khoảng cách giữa kiến thức được học và thực tiễn hành nghề. Có những vấn đề tưởng chừng đơn giản khi đọc trong giáo trình nhưng lại trở nên vô cùng phức tạp khi đặt vào hoàn cảnh thực tế.
Một điều luật có thể được viện dẫn trong vài dòng, nhưng để xác định đúng bản chất của một quan hệ pháp luật, đánh giá đầy đủ chứng cứ và lựa chọn phương án bảo vệ phù hợp đôi khi đòi hỏi nhiều ngày nghiên cứu, trao đổi và cân nhắc.
Tôi cũng dần hiểu rằng, luật sư không chỉ cần biết nói điều gì có lợi cho thân chủ, mà còn phải đủ trung thực để nói với họ về những bất lợi, những giới hạn của pháp luật và cả những kỳ vọng không có cơ sở.
Không phải vụ việc nào cũng có thể thắng kiện. Không phải yêu cầu nào của khách hàng cũng có thể được pháp luật chấp nhận. Và không phải cứ đưa nhau ra Tòa án mới là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi.
Có những trường hợp, một lời tư vấn đúng lúc giúp thân chủ tránh được một giao dịch đầy rủi ro; một cuộc thương lượng thành công có thể giữ lại mối quan hệ mà một bản án khó có thể hàn gắn. Đôi khi, giá trị của luật sư không nằm ở việc đã giải quyết được bao nhiêu tranh chấp, mà còn ở việc đã góp phần ngăn ngừa được bao nhiêu tranh chấp không đáng có.
Khi mới vào nghề, người trẻ thường mong muốn sớm khẳng định năng lực của bản thân. Tôi cũng từng đặt nhiều kỳ vọng vào việc được tham gia những vụ án lớn, được trực tiếp tranh tụng và có cơ hội thể hiện kiến thức đã tích lũy.
Thế nhưng, thực tiễn dần dạy tôi rằng, bản lĩnh của người luật sư không chỉ thể hiện qua sự sắc bén trong lập luận hay khả năng phản biện tại phiên tòa.
Bản lĩnh còn là sự kiên định trước những yêu cầu không phù hợp với pháp luật; là thái độ khách quan khi đánh giá chứng cứ, kể cả chứng cứ bất lợi cho thân chủ; là việc không hứa hẹn một kết quả vượt quá khả năng và giới hạn nghề nghiệp chỉ để có được một hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Đặc biệt, trong một nghề mà chúng ta thường xuyên tiếp xúc với những mâu thuẫn, mất mát và cả những góc khuất của đời sống xã hội, sự tử tế càng trở nên cần thiết.
Tử tế không có nghĩa là mềm yếu hay nhượng bộ trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân chủ. Đó là cách người luật sư ứng xử có trách nhiệm với khách hàng, tôn trọng đồng nghiệp, tôn trọng cơ quan tiến hành tố tụng và không để lợi ích vật chất làm lu mờ những nguyên tắc căn bản của nghề nghiệp.
Tôi luôn nghĩ rằng, kiến thức có thể giúp một người trở thành luật sư, nhưng chính đạo đức và trách nhiệm mới quyết định người ấy có thể đi cùng nghề được bao lâu.
Ba năm – Một chặng đường nhỏ, một nhận thức lớn
Luật sư Trần Thị Minh Phương – Hãng luật MKLaw.
Ba năm chưa đủ để một luật sư trẻ có thể nói rằng mình đã hiểu hết nghề. Càng hành nghề, tôi càng nhận ra những điều mình chưa biết và càng trân trọng kinh nghiệm của những người đi trước.
Có những bài học đến từ một hồ sơ khó, một lần tranh luận chưa thật sự thuyết phục hay một ý kiến góp ý thẳng thắn của đồng nghiệp. Cũng có những bài học đến từ chính thân chủ, khi câu chuyện của họ khiến người luật sư phải nhìn nhận vấn đề không chỉ bằng tư duy pháp lý mà còn bằng sự thấu hiểu đối với hoàn cảnh con người.
Tôi biết rằng, con đường phía trước còn dài và nghề luật sư sẽ không ngừng đặt ra những thử thách mới. Pháp luật thay đổi, các quan hệ xã hội ngày càng phức tạp, yêu cầu của khách hàng ngày càng cao. Nếu không liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và tự rèn luyện, những kinh nghiệm tích lũy hôm nay rất có thể sẽ trở nên không còn phù hợp vào ngày mai.
Điều tôi mong muốn không phải là trở thành một luật sư nổi tiếng thật nhanh, mà là từng bước trở thành một người hành nghề đáng tin cậy; một luật sư mà khi tìm đến, thân chủ có thể yên tâm rằng vấn đề của mình sẽ được tiếp nhận bằng sự nghiêm túc, giải quyết bằng kiến thức và bảo vệ bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất trong khuôn khổ pháp luật.
Ngày 10/10 – Nghĩ về hai chữ trách nhiệm
Nhân Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10, nhìn lại ba năm gắn bó với nghề, tôi thấy mình có thêm một lý do để trân trọng sự lựa chọn ban đầu.
Nghề luật sư có thể mang đến cơ hội phát triển, vị thế xã hội và những thành quả nghề nghiệp, nhưng đi cùng với đó luôn là trách nhiệm không nhỏ. Mỗi luật sư, dù đã có hàng chục năm kinh nghiệm hay chỉ mới bước vào nghề, đều đang góp phần tạo nên hình ảnh chung của đội ngũ luật sư trong mắt xã hội.
Một hành vi thiếu chuẩn mực có thể làm tổn hại niềm tin mà nhiều thế hệ đã dày công xây dựng. Ngược lại, một việc làm có trách nhiệm, một sự tận tâm với thân chủ hay một hành động hỗ trợ pháp lý cho người yếu thế cũng có thể góp phần làm cho hình ảnh người luật sư trở nên gần gũi và đáng trân trọng hơn.
Với riêng tôi, ngày 10/10 không chỉ là dịp để tự hào về nghề nghiệp mình đã lựa chọn, mà còn là một lời nhắc nhở về trách nhiệm phải tiếp tục học hỏi, rèn luyện và giữ gìn những giá trị tốt đẹp của nghề luật sư.
Ba năm trước, tôi bước vào nghề với khát vọng trở thành một luật sư. Đến giờ, khát vọng ấy vẫn còn nguyên vẹn, nhưng đã có thêm một điều mà tôi luôn tự nhắc mình: Đừng chỉ cố gắng trở thành một luật sư giỏi, hãy cố gắng trở thành một luật sư mà người khác có thể đặt niềm tin.
Bởi sau cùng, điều còn lại của một người luật sư không chỉ là những vụ án đã tham gia, những bản luận cứ đã viết hay những thành công đã đạt được, mà còn là niềm tin của những con người từng tìm đến mình trong những thời điểm họ cần được pháp luật bảo vệ nhất.
MKLAW – LUẬT SƯ ĐI TRƯỚC TÀI PHIỆT THEO SAU
Trụ sở: 177 Trưng Nữ Vương, Phường Hòa Cường, Thành phố Đà Nẵng
Hotline: 0773 11 22 33
