Những hành vi bị coi là sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp – Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý

Trong hoạt động kinh doanh, hóa đơn và chứng từ không chỉ là căn cứ hạch toán mà còn là cơ sở để thực hiện nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, không phải mọi hóa đơn được lập hoặc sử dụng đều hợp pháp. Việc vô tình hoặc cố ý sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp có thể khiến doanh nghiệp đối diện với xử phạt hành chính, truy thu thuế, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.

7 hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp

Khoản 1 Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định các hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp bao gồm:

1 Hóa đơn, chứng từ giả;

2 Hóa đơn, chứng từ chưa có giá trị sử dụng, hết giá trị sử dụng;

3 Hóa đơn bị ngừng sử dụng trong thời gian bị cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn, trừ trường hợp được phép sử dụng theo thông báo của cơ quan thuế;

4 Hóa đơn điện tử không đăng ký sử dụng với cơ quan thuế;

5 Hóa đơn điện tử chưa có mã của cơ quan thuế đối với trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế;

6 Hóa đơn mua hàng hoá, dịch vụ có ngày lập trên hóa đơn từ ngày cơ quan thuế xác định bên bán không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

7 Hóa đơn, chứng từ mua hàng hoá, dịch vụ có ngày lập trên hóa đơn, chứng từ trước ngày xác định bên lập hóa đơn, chứng từ không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc chưa có thông báo của cơ quan thuế về việc bên lập hóa đơn, chứng từ không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền nhưng cơ quan thuế hoặc cơ quan công an hoặc các cơ quan chức năng khác đã có kết luận đó là hoá đơn, chứng từ không hợp pháp.

6 hành vi sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ

Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, có 06 hành vi bị coi là sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ:

1 Hóa đơn, chứng từ không ghi đầy đủ các nội dung bắt buộc theo quy định; hóa đơn tẩy xóa, sửa chữa không đúng quy định;

2 Hóa đơn, chứng từ khống (hoá đơn, chứng từ đã ghi các chỉ tiêu, nội dung nghiệp vụ kinh tế nhưng việc mua bán hàng hoá, dịch vụ không có thật một phần hoặc toàn bộ); hóa đơn phản ánh không đúng giá trị thực tế phát sinh hoặc lập hóa đơn khống, lập hóa đơn giả;

3 Hóa đơn có sự chênh lệch về giá trị hàng hóa, dịch vụ hoặc sai lệch các tiêu thức bắt buộc giữa các liên của hóa đơn;

4 Hóa đơn để quay vòng khi vận chuyển hàng hóa trong khâu lưu thông hoặc dùng hóa đơn của hàng hóa, dịch vụ này để chứng minh cho hàng hóa, dịch vụ khác;

5 Hóa đơn, chứng từ của tổ chức, cá nhân khác (trừ hóa đơn của cơ quan thuế và trường hợp được ủy nhiệm lập hóa đơn) để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc hàng hóa, dịch vụ bán ra;

6 Hóa đơn, chứng từ mà cơ quan thuế hoặc cơ quan công an hoặc các cơ quan chức năng khác đã kết luận là sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ.

Điểm Cần Lưu ý

Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn không hợp pháp có thể bị phạt tiền, truy thu thuế, không được khấu trừ thuế GTGT.
Trường hợp nghiêm trọng, hành vi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế hoặc tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ.
Việc “mua hóa đơn” để hợp thức hóa chi phí là hành vi tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.

Luật sư khuyến nghị:

Rà soát kỹ nguồn gốc hóa đơn, chứng từ trước khi hạch toán.
Kiểm tra tình trạng hoạt động của đối tác trên hệ thống đăng ký kinh doanh và thông tin của cơ quan thuế.
Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, hợp đồng, chứng từ đi kèm để chứng minh giao dịch thực tế.
Khi có nghi ngờ về tính hợp pháp của hóa đơn, nên tham vấn luật sư hoặc chuyên gia thuế trước khi sử dụng.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết nhằm mục đích tham khảo và phổ biến kiến thức pháp luật. Việc áp dụng quy định pháp luật đối với từng trường hợp cụ thể cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và tình tiết thực tế.

MKLaw – Luật sư đi trước tài phiệt theo sau