(MKLaw) – Dự thảo Thông tư mới của Bộ Công an đề xuất ứng dụng mã QR Code trong việc gửi tiền lưu ký cho phạm nhân, nhằm minh bạch hóa và đơn giản hóa thủ tục hành chính tại các cơ sở giam giữ. Cùng chuyên viên pháp lý MKLaw tìm hiểu chi tiết những điểm mới quan trọng này.
Ngày 27/02/2026, Cổng TTĐT Bộ Công an đã công bố hồ sơ dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp nhận quà và liên lạc của phạm nhân để lấy ý kiến toàn dân thay thế Thông tư 14/2020/TT-BCA. (Sau đây gọi tắt là Dự thảo Thông tư).
1. Ứng dụng công nghệ mã QR trong gửi tiền lưu ký
Theo Điều 14 Dự thảo Thông tư có đề xuất quy định về việc phạm nhân nhận và sử dụng tiền lưu ký như sau:
Quy định về việc phạm nhân nhận và sử dụng tiền lưu ký:
1.Người đến gặp gửi tiền mặt cho phạm nhân thì cán bộ làm nhiệm vụ tổ chức cho phạm nhân gặp người thân thích có trách nhiệm nhận và cùng người thân thích gửi tiền ký nhận vào Sổ thăm gặp phạm nhân và gửi tiền lưu ký của người thân thích và Sổ của cơ sở giam giữ phạm nhân (trường hợp không có Sổ thì phải ghi giấy biên nhận cho người gửi tiền). Cuối ngày làm việc, cán bộ tổ chức cho phạm nhân gặp người thân thích phải bàn giao tiền lưu ký về Đội Hậu cần, tài vụ; đối với những phân trại, khu lao động, dạy nghề do trại giam quản lý xa trung tâm thì ít nhất 01 lần trong tuần phải bàn giao tiền lưu ký về Đội Hậu cần, tài vụ, đồng thời thông báo ngay cho cán bộ bán hàng căng tin biết để ghi số tiền này vào Sổ mua hàng hóa của phạm nhân.
Người thân thích phạm nhân gửi quà là tiền cho phạm nhân qua đường bưu chính, qua ngân hàng thì Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân cử cán bộ đến bưu điện, ngân hàng nhận, sau đó bàn giao số tiền này cho Đội Hậu cần, tài vụ quản lý. Cán bộ phụ trách lưu ký có trách nhiệm thông báo ngay cho phạm nhân và cán bộ căng tin biết để ghi số tiền này vào Sổ mua hàng hóa để phạm nhân ký, nhận.
Các cơ sở giam giữ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR Code niêm yết tại khu vực Nhà gặp phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, Thủ trưởng cơ sở giam giữ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân đến chấp hành án kèm theo số tài khoản ngân hàng để người thân thích của phạm nhân biết để gửi tiền.
…
Theo đó Bộ Công an đề xuất tạo mã QR để người nhà gửi tiền cho phạm nhân tại trại giam.
Khi phạm nhân mới đến chấp hành án sẽ được thông báo số tài khoản ngân hàng để người thân thích biết để gửi tiền.
Mã QR Code này sẽ được niêm yết tại khu vực Nhà thăm phạm nhân.
2. Quy định mới về chế độ nhận quà của phạm nhân?
Căn cứ tại Điều 9 dự thảo Thông tư đề xuất quy định về việc phạm nhân nhận quà như sau:
– Khi gặp những người được đề xuất tại Điều 4 dự thảo Thông tư, phạm nhân được nhận quà theo quy định tại khoản 4 Điều 49 Luật Thi hành án hình sự 2025 nhưng tối đa không quá 05 kg đồ vật trong một lần gặp. Ngoài ra, mỗi tháng phạm nhân được nhận tiền, đồ vật do người thân thích đưa đến hoặc gửi qua đường bưu chính, qua ngân hàng 02 lần theo quy định tại khoản 4 Điều 49 Luật Thi hành án hình sự 2025, gửi đồ vật mỗi lần không quá 03 kg, nếu gửi 01 lần thì không quá 06 kg.
Trường hợp phạm nhân từ chối nhận quà gửi qua đường bưu chính, tiền qua ngân hàng thì phải lập biên bản về việc phạm nhân không nhận quà. Cơ sở giam giữ phạm nhân chuyển hoàn bưu gửi cho cơ quan bưu chính viễn thông, thông báo cho ngân hàng để trả lại cho người gửi, cước phí do người gửi chi trả.
Trường hợp đồ vật do người thân thích gửi qua đường bưu chính thuộc danh mục đồ vật cấm thì tùy tình hình thực tế, Thủ trưởng cơ sở giam giữ có thể lập biên bản thu giữ, tiêu hủy (có sự chứng kiến của phạm nhân được nhận quà) hoặc giải quyết theo quy định của pháp luật.
– Mỗi lần phạm nhân được khen thưởng theo hình thức “Tăng số lần được nhận quà” quy định tại điểm d khoản 1 Điều 39 Luật Thi hành án hình sự 2025.
– Phạm nhân thường xuyên vi phạm nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân được bố trí giam giữ riêng hoặc đang bị thi hành kỷ luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân có thể hạn chế việc nhận quà trong một thời gian nhưng không quá 03 tháng. Cơ sở giam giữ phạm nhân có trách nhiệm thông báo việc hạn chế nhận quà cho phạm nhân và người thân thích phạm nhân biết để thực hiện.
– Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân có trách nhiệm hướng dẫn phạm nhân thông báo cho người thân thích địa chỉ phạm nhân đang chấp hành án phạt tù (tổ, đội, phân trại) và những đồ vật thuộc danh mục cấm để người thân thích biết, gửi quà.
– Người thân thích gửi quà cho phạm nhân qua đường bưu chính, qua ngân hàng thì cán bộ kiểm tra, thống kê quà vào Sổ theo dõi tiền, đồ vật, thư do người thân thích gửi cho phạm nhân qua đường bưu chính, qua ngân hàng trước khi giao cho phạm nhân, trường hợp phát hiện đồ vật cấm thì xử lý theo quy định Bộ Công an về việc thu giữ, xử lý đồ vật thuộc danh mục cấm.
– Căn cứ điều kiện cụ thể, các cơ sở giam giữ phạm nhân tổ chức hoạt động căng tin để bán lương thực, thực phẩm và hàng hóa thiết yếu cho phạm nhân. Giá bán lương thực, thực phẩm và các loại hàng hóa phải được Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân duyệt, sau khi trừ chi phí hợp lý, không được cao hơn giá bán lẻ tại địa phương. Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng quy định cụ thể hướng dẫn tổ chức hoạt động căng tin trong cơ sở giam giữ.
3. Đảm bảo quyền lợi về chế độ ăn và nơi ở?
Chế độ ăn đối với phạm nhân hiện nay được quy định tại Điều 45 Luật Thi hành án hình sự 2025 như sau:
(1) Phạm nhân được bảo đảm tiêu chuẩn định lượng về lương thực, thực phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu phục vụ sinh hoạt để bảo đảm sức khỏe.
Đối với phạm nhân lao động nặng nhọc, độc hại theo quy định của pháp luật thì định lượng ăn được tăng thêm nhưng không quá 02 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường. Ngày lễ, tết theo quy định của pháp luật, phạm nhân được ăn thêm nhưng mức ăn không quá 05 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường.
Căn cứ yêu cầu bảo đảm sức khỏe của phạm nhân trong quá trình giam giữ, lao động, học tập tại nơi chấp hành án, Chính phủ quy định cụ thể định mức ăn phù hợp với điều kiện kinh tế, ngân sách và biến động giá cả thị trường.
Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam có thể quyết định hoán đổi định lượng ăn cho phù hợp với thực tế để phạm nhân có thể ăn hết tiêu chuẩn.
(2) Ngoài tiêu chuẩn ăn quy định tại (1), phạm nhân được sử dụng tiền của mình để mua đồ ăn thêm tại căng tin do cơ sở giam giữ phạm nhân tổ chức nhưng không quá 05 lần định lượng trong 01 tháng cho mỗi phạm nhân.
(3) Phạm nhân được bảo đảm ăn, uống hợp vệ sinh. Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam có trách nhiệm tổ chức bếp ăn cho phạm nhân bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đúng định lượng.
Bếp ăn cho phạm nhân được cấp các dụng cụ cần thiết cho việc nấu ăn, đun nước uống và chia đồ ăn cho phạm nhân theo khẩu phần tiêu chuẩn.
(4) Phạm nhân được ở theo buồng giam tập thể, trừ phạm nhân đang bị giam riêng theo quy định tại các điểm c, d, đ, e khoản 2 và khoản 3 Điều 26 Luật Thi hành án hình sự 2025. Chỗ nằm tối thiểu của mỗi phạm nhân là 02 m2. Đối với phạm nhân có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng thì được bố trí chỗ nằm tối thiểu là 03 m2.
Chính phủ quy định chi tiết Điều 45 Luật Thi hành án hình sự 2025.
Hãy cùng MKLaw cập nhật những chuyển biến mới nhất của pháp luật Việt Nam!
MKLaw – Hành lang pháp lý vững chắc cho quyền lợi của bạn!
Trụ sở: 𝟙𝟟𝟟 Trưng Nữ Vương – Quận Hải Châu – Tp.Đà Nẵng – Việt Nam
Hotline: +̲8̲4̲ ̲7̲7̲ ̲3̲1̲1̲ ̲2̲2̲3̲3̲
Email: lawmk.minhkhanh@gmail.com / mklawdn@gmail.com
Website: m.mklaw.com.vn/
