(Bài viết dưới đây do Luật sư Lê Thị Thúy Nga – Hãng luật MKLaw biên soạn, đã được đăng tải trên Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam nhân dịp Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10).
Có những bài học trong nghề luật sư không nằm trong giáo trình, có những kinh nghiệm không thể tìm thấy trong sách vở. Và đôi khi, điều may mắn nhất của một người bước chân vào nghề chính là gặp được một người đi trước sẵn lòng chỉ đường.
Nhìn lại những ngày đầu bước chân vào nghề luật sư, tôi vẫn nhớ cảm giác vừa háo hức, vừa lo lắng khi lần đầu được tiếp xúc với những hồ sơ vụ việc thực tế. Khi ấy, tôi từng nghĩ rằng chỉ cần nắm vững kiến thức pháp luật, chịu khó nghiên cứu và có đủ nhiệt huyết thì sớm muộn cũng có thể trở thành một luật sư giỏi. Thế nhưng, càng đi sâu vào nghề, tôi càng nhận ra rằng, từ một người học luật đến một người có thể độc lập hành nghề là cả một chặng đường dài, không ít gập ghềnh.
Trường luật dạy chúng ta hiểu điều luật, nhưng thực tiễn lại đặt ra những câu hỏi không phải lúc nào cũng tìm thấy lời giải trong giáo trình. Làm thế nào để tiếp nhận một khách hàng đang hoang mang? Làm sao nhận diện được vấn đề pháp lý cốt lõi giữa hàng trăm trang tài liệu? Khi chứng cứ bất lợi, phải lựa chọn phương án bảo vệ thân chủ ra sao? Và khi đứng trước Hội đồng xét xử, làm thế nào để một luật sư trẻ đủ bản lĩnh trình bày quan điểm của mình?
Những câu hỏi ấy, có những điều đến tận hôm nay, sau một chặng đường hành nghề, tôi vẫn thấy mình cần tiếp tục học hỏi.
Luật sư Lê Thị Thuý Nga – Hãng luật MKLaw.
Khó nhất của người mới vào nghề không hẳn là thiếu kiến thức, mà là chưa có đủ kinh nghiệm để biết phải bắt đầu từ đâu.
Nghề luật sư có một đặc thù: sai lầm trong quá trình trưởng thành của người hành nghề đôi khi không chỉ do chính họ gánh chịu. Phía sau một ý kiến tư vấn có thể là tài sản của một doanh nghiệp; phía sau một bản luận cứ có thể là quyền lợi của một gia đình; và phía sau một quyết định tố tụng có thể là tự do, danh dự, thậm chí cả số phận của một con người. Vì vậy, luật sư trẻ không thể đơn thuần học nghề bằng cách tự mình thử đúng, thử sai.
Càng hành nghề, tôi càng thấm thía rằng, may mắn lớn nhất của một người mới bước vào nghề không phải là sớm có nhiều khách hàng, được tham gia những vụ án lớn hay nhanh chóng tạo dựng tên tuổi, mà là gặp được một luật sư đi trước sẵn lòng truyền nghề.
Một người thầy đúng nghĩa không chỉ hướng dẫn cách nghiên cứu hồ sơ, soạn thảo văn bản hay xây dựng luận cứ. Điều quý giá hơn là giúp người trẻ hiểu được giới hạn của bản thân, biết khi nào cần kiên quyết bảo vệ quan điểm, khi nào phải thận trọng trước một nhận định và vì sao không được đánh đổi đạo đức nghề nghiệp để lấy một khoản thù lao.
Có những kinh nghiệm được đúc kết từ hàng chục năm hành nghề, nhưng chỉ cần một lời chỉ dẫn đúng lúc cũng đủ giúp người đi sau tránh được những sai lầm phải trả giá bằng nhiều năm tháng.
Đôi khi, nhìn những luật sư trẻ hôm nay chật vật với hồ sơ đầu tiên, lúng túng trước một tình huống tố tụng hay loay hoay tìm hướng giải quyết cho thân chủ, tôi lại thấy đâu đó hình ảnh của mình những ngày mới vào nghề. Tôi hiểu rằng, phía sau sự tự tin mà một luật sư thể hiện trước khách hàng hay tại phiên tòa là cả một quá trình tích lũy, rèn luyện, thậm chí là những lần vấp váp không dễ chia sẻ cùng ai.
Đáng tiếc, không phải luật sư trẻ nào cũng có được may mắn gặp người dẫn dắt. Có người bước vào nghề với tấm bằng luật, chứng chỉ hành nghề và một khát vọng rất lớn, nhưng rồi phải tự xoay xở giữa áp lực tìm kiếm khách hàng, chi phí duy trì công việc, sự cạnh tranh nghề nghiệp và cả những hoài nghi về năng lực của chính mình. Không ít người phải rời nghề khi chưa kịp chứng minh rằng mình có thể trở thành một luật sư tốt.
Tôi không nghĩ người đi trước có nghĩa vụ phải cầm tay chỉ việc cho thế hệ sau, càng không thể đòi hỏi kinh nghiệm cả đời của một luật sư phải được trao đi một cách dễ dàng. Người trẻ trước hết phải biết cầu thị, chăm chỉ, trung thực và xứng đáng với sự tin tưởng ấy. Nhưng nếu những luật sư giàu kinh nghiệm sẵn lòng mở thêm một cánh cửa, tạo thêm một cơ hội được học hỏi, được tham gia công việc thực chất và được sửa sai trong sự hướng dẫn có trách nhiệm, con đường trưởng thành của lớp luật sư kế cận chắc chắn sẽ bớt đi rất nhiều gập ghềnh.
Bởi suy cho cùng, sự phát triển của nghề luật sư không chỉ được đo bằng số lượng người được cấp chứng chỉ hành nghề, mà còn bằng chất lượng của những thế hệ tiếp nối. Một nền luật sư vững mạnh cần những người trẻ có tri thức, nhưng cũng cần những người đi trước đủ tâm huyết để trao truyền bản lĩnh, kinh nghiệm và văn hóa nghề nghiệp.
Đến hôm nay, tôi vẫn luôn nghĩ rằng, nghề luật sư là một hành trình học hỏi không có điểm dừng. Dù đã đi qua những bỡ ngỡ ban đầu, đã có thêm những trải nghiệm trong công việc, tôi vẫn trân trọng từng lời góp ý, từng kinh nghiệm được chia sẻ từ những người đi trước. Bởi có những bài học, phải trải qua nhiều năm hành nghề mới hiểu hết giá trị của nó.
Tôi cũng hiểu rằng, không ai có thể đi thay con đường của người khác. Điều một luật sư trẻ cần không phải là một người thầy luôn đứng phía trước để giải quyết mọi khó khăn, mà là một người đủ bao dung để chỉ ra điều mình chưa biết, đủ nghiêm khắc để nhắc nhở khi mình sai và đủ tin tưởng để trao cho mình cơ hội trưởng thành.
Một người thầy giỏi không phải là người đưa học trò đi hết con đường, mà là người giúp học trò có đủ bản lĩnh để tự bước tiếp, ngay cả khi không còn thầy bên cạnh.
Và có lẽ, cách ý nghĩa nhất để mỗi luật sư tri ân người từng dẫn dắt mình chính là khi đã đủ trưởng thành, cũng biết quay lại, đưa tay nâng đỡ một người trẻ đang chập chững bước vào nghề.
Bởi nghề luật sư không chỉ được tiếp nối bằng những tấm thẻ hành nghề, mà còn bằng sự trao truyền tri thức, bản lĩnh và cái tâm của những người làm nghề qua từng thế hệ.
MKLAW – LUẬT SƯ ĐI TRƯỚC TÀI PHIỆT THEO SAU
Trụ sở: 177 Trưng Nữ Vương, Phường Hòa Cường, Thành phố Đà Nẵng
Hotline: 0773 11 22 33
