Gần đây, không ít cá nhân “tá hỏa” khi phát hiện mình bị các doanh nghiệp xa lạ khai khống thu nhập lên đến hàng trăm triệu đồng. Việc bị mạo danh thông tin Căn cước công dân để quyết toán thuế không chỉ khiến người dân đứng trước nguy cơ bị truy thu thuế sai mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Dưới đây là hướng dẫn từ MKLaw giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi.
1. Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị lợi dụng thông tin thuế
Thời gian gần đây, không ít người rơi vào tình huống “dở khóc dở cười” khi bất ngờ phát hiện mình đang làm việc tại những doanh nghiệp hoàn toàn xa lạ, thậm chí còn bị kê khai thu nhập lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Sự việc thường chỉ bị phát giác khi cá nhân thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trực tuyến. Do cơ chế đăng ký mã số thuế hiện nay khá đơn giản, một số doanh nghiệp đã lợi dụng kẽ hở này để:
– “Phù phép” hồ sơ lao động khống nhằm tăng chi phí doanh nghiệp, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
– Mạo danh chi trả lương, thưởng cho người không làm việc tại công ty.
– Hệ quả: Bạn sẽ bị ghi nhận có thu nhập cao tại nhiều nơi, dẫn đến việc bị cơ quan thuế yêu cầu nộp thêm thuế TNCN hoặc bị xử phạt do chậm kê khai thu nhập “trên trời” này.
2. Quy trình 05 bước xử lý nhanh khi phát hiện thông tin sai lệch
Để tránh các rắc rối pháp lý, quý khách hàng nên chủ động kiểm tra trên ứng dụng Etax Mobile và thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Đăng nhập hệ thống Etax, chọn mục Tra cứu thông tin quyết toán.
Bước 2: Lựa chọn năm cần tra cứu thu nhập, sau đó nhấn Tra cứu.
Bước 3: Chọn Xem chi tiết để kiểm tra toàn bộ thông tin thu nhập đã được kê khai.
Bước 4: Nếu phát hiện có dấu hiệu bị khai khống thu nhập, chọn chức năng Gửi thông tin đến cơ quan thuế để phản ánh.
Bước 5: Điền lý do phản ánh. Có thể tham khảo nội dung như sau:
“Tôi không làm việc và không phát sinh thu nhập tại công ty này. Đề nghị cơ quan thuế kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp liên quan loại bỏ thông tin của tôi khỏi tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025.”
Việc chủ động kiểm tra và kịp thời phản ánh sẽ giúp cá nhân tránh được các rủi ro về truy thu thuế cũng như những hệ lụy pháp lý không đáng có.
3. MKLaw Cảnh báo: Chế tài nghiêm khắc đối với hành vi khai khống
Hành vi lấy cắp thông tin cá nhân để khai khống chi phí lương được pháp luật xác định là hành vi trốn thuế. Tùy vào mức độ, doanh nghiệp vi phạm sẽ bị xử lý như sau:
Theo quy định hiện hành, việc doanh nghiệp lấy cắp mã số thuế, khai khống thu nhập cho người nộp thuế cá nhân nhằm khai, tính chi phí tiền lương, tiền công được coi là hành vi trốn thuế.
Do đó, cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt hành chính nghiêm (truy thu, phạt tiền nhiều lần số thuế trốn) hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn thuế.
Mức phạt hành chính
Trường hợp cá nhân, doanh nghiệp có hành vi trốn thuế nhưng chưa đến mức bị xử lý hình sự thì bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Theo đó, mức xử phạt hành chính như sau:
– Phạt tiền bằng số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên khi thực hiện một trong các hành vi trốn thuế nêu trên.
– Phạt tiền 1,5 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi trốn thuế nêu trên mà không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ;
– Phạt tiền 02 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi trốn thuế mà có một tình tiết tăng nặng.
– Phạt tiền 2,5 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi trốn thuế mà có hai tình tiết tăng nặng.
– Phạt tiền 03 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi trốn thuế mà có ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Ngoài ra, cá nhân, doanh nghiệp trốn thuế còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả:
– Buộc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước;
– Trường hợp hành vi trốn thuế theo quy định đã quá thời hiệu xử phạt thì người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế nhưng phải nộp đủ số tiền thuế trốn, tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế trốn;
– Buộc điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ trên hồ sơ thuế (nếu có)…
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Tội trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 như sau:
Mức phạt với cá nhân
– Phạt tiền từ 100 – 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng – 01 năm nếu thực hiện hành vi trốn thuế với số tiền từ 100 – dưới 300 triệu đồng hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng trước đó đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế hoặc bị phạt tù về một trong các tội theo quy định mà chưa được xóa án tích.
– Phạt tiền từ 500 triệu đồng – 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 – 03 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp:
+ Có tổ chức;
+ Số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng – dưới 01 tỷ đồng;
+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
+ Phạm tội 02 lần trở lên;
+ Tái phạm nguy hiểm.
– Phạt tiền từ 1,5 – 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 – 07 năm nếu phạm tội trốn thuế với số tiền từ 01 tỷ đồng trở lên.
Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 – 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 – 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Pháp nhân thương mại
– Phạt tiền từ 300 triệu – 01 tỷ đồng: Với pháp nhân thương mại thực hiện một trong các hành vi trốn thuế với số tiền:
+ Từ 200 – dưới 300 triệu đồng; hoặc
+ Từ 100 – dưới 200 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về Tội trốn thuế hoặc về một trong các tội: Tội buôn lậu; Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới; Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm,… chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
– Phạt tiền từ 01 – 03 tỷ đồng nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp:
+ Có tổ chức;
+ Số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng – dưới 01 tỷ đồng;
+ Phạm tội 02 lần trở lên;
+ Tái phạm nguy hiểm.
– Phạt tiền từ 03 – 10 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng – 03 năm: Phạm tội trốn thuế với số tiền từ 01 tỷ đồng trở lên.
– Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật Hình sự thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50 – 200 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 – 03 năm.
MKLaw – Hành lang pháp lý vững chắc cho quyền lợi của bạn!




